Tên khoa học: Croton tonkinensis Gagnep
Đặc điểm sinh thái
Cây nhỏ, cao 1-2m. Cành non mảnh. Lá mọc so le hoặc gần như mọc đối, có khi tụ họp nhiều lá như kiểu mọc vòng, hình mũi mác, gốc hơi tù, đầu thuôn nhọn, dài 5-9cm, rộng 1-3cm, hai mặt có lông, óng ánh như lá nhót, dày hơn ở mặt dưới, 3 gân chính tỏa từ gốc lá cùng với 2 tuyến dạng răng nhỏ; cuống lá cũng có lông hình khiên.
Cụm hoa mọc ở kẽ lá và đầu cành, dài 2-7cm, gồm cả hoa đực và hoa cái hoặc cụm hoa đực và cái riêng; lá bắc hình vảy rất nhỏ; hoa đực có cuống ánh bạc, 5 lá đài hình bầu dục, 5 cánh hoa thuôn hình dải; hoa cái có 5 lá đài hình bầu dục, bầu hình cầu thuôn dần ở đỉnh.
Quả nang gần hình cầu, khi khô nứt thành 3 mảnh, trên đỉnh mỗi mảnh có 1 bướu nhỏ, màu hung đỏ, có lông ánh bạc; hạt hình trứng, có mỏ màu nâu hung.
Mùa hoa quả tháng 5-8.
Phân bố
Khổ sâm chủ yếu là cây trồng, đôi khi cũng thấy mọc tự nhiên ở vùng đồi cây bụi các tỉnh phía bắc.
Bộ phận sử dụng: Ta dùng lá phơi khô của cây khổ sâm làm thuốc.
Thu hái – chế biến
Mùa xuân, thu đào hái về, cắt bỏ đầu rễ và rễ to, rửa sạch đất, phơi khô hoặc cắt thành từng miếng dày độ 0,3 – 1cm, phơi khô là được.
Công dụng
Khổ sâm dùng trị ung nhọt, sang lở, chốc đầu, đau bụng khó tiêu, lỵ, viêm loét dạ dày tá tràng, chữa mẩn ngứa, vẩy nến.

