Ngưu Tất

Tên khoa học: Asparagus cochinchinesis (Lour.) Merr

Tên gọi khác: Hoài ngưu tất, Cỏ xước hai răng

Họ: Dền (Amaranthaceae) 

Cây Ngưu tất là một loại cỏ xước, nên người ta nhầm với cây cỏ xước Achyranthes aspera L. Cỏ có thân mảnh, hơi vuông, thường chỉ cao 1m, cũng có khi cao tới 2m. Lá mọc đối có cuống, dài 5-12cm, rộng 2-4cm, phiến lá hình trứng, đầu nhọn, mép nguyên. Cụm hoa mọc ở đầu cành hoặc kẽ lá.

Phân bố, thu hái và chế biến

Hiện nay, nước ta đang trồng giống ngưu tất di thực của Trung Quốc có rễ to hơn cây cỏ xước, mọc hoang ở khắp nơi trong nước ta. Có thể tìm loại cỏ xước ở nước ta dùng làm ngưu tất được. Rễ đào về rửa sạch, phơi hoặc sấy khô.

Vùng trồng: Cây thích hợp phát triển ở nhiệt độ từ 18-26^oC, ưa ẩm mát, thích hợp đất pha cát, cây chịu được hạn nhưng không chịu được ngập úng.

Công dụng

Trong Đông y, ngưu tất có vị chua, đắng, tính bình, không độc. Có tác dụng phá huyết, hành ứ, bổ can thận, mạnh gân cốt.

Trong dân gian, ngưu tất được dùng trong bệnh viêm khớp, đau bụng, kinh nguyệt khó khăn.

Liều dùng: Ngày dùng 3-9g dưới dạng thuốc sắc. (Người có thai không được dùng).

Trong Tây y, Ngưu tất được bào chế thành dạng viên nén hoặc dạng thuốc ống có tác dụng chữa bệnh cholesterol máu cao, huyết áp cao, xơ vữa động mạch, Ngày uống 2 lần mỗi lần 5 viên, hoặc một ống sau bữa ăn. Dùng liền 1-2 tháng lại nghỉ.