Sì To

Tên khoa học: Valeriana jatamansi Jones
Họ: Nữ lang (Valerianaceae).
Tên khác: Liên hương thảo, nữ lang nhện

Phân bố: Ở Việt Nam, cây mọc ở những nơi ẩm ướt, dọc bờ suối các khu vực miền núi như Sa Pa, Bắc Hà – Lào Cai, Hà Giang, Nghệ An. Độ cao phân bố từ 1.300 đến 1.600 m.

Đặc điểm:

Cây thân thảo, cao 20 – 30cm, có khi hơn. Thân rễ to, có nhiều đốt ngắn và mọc nhiều rễ chùm, có mùi nồng đặc biệt. Thân đơn hoặc nhiều mọc thành cụm. Lá mọc thẳng từ thân rễ, phiên lá hình tròn dạng tim hoặc hình tim dạng trứng, dài 2 – 9cm, rộng 3 – 8cm. Hoa trắng hoặc hơi phớt hồng tạp tính, hoa cái nhỏ, dài 1,5 mm, chỉ nhị cực ngắn đính ngay ở họng ống tràng, nhụy thò ra ngoài tràng, đầu nhụy 3 thùy.

Cây sì to sinh trưởng và phát triển tốt ở vùng cận nhiệt đới và ôn đới, chỉ sống được ở một số điểm thuộc vùng núi cao phía bắc, cây sinh trưởng và phát triển tốt trên đất nhiều mùn, pH thích hợp từ 5,5 – 6,5.

Cây ưa khí hậu ẩm mát của vùng cao, nhiệt độ trung bình năm từ 15 đến 18^oC, lượng mưa 2.600 – 2.800 mm/năm. Cây không chịu được úng. Nhiệt độ thích hợp để cây sinh trưởng tốt là 18 – 25^oC

Bộ phận sử dụng: Thân rễ và rễ chùm, được phơi hay sấy khô của cây sì to.

Công dụng:

• Sì to được dùng chữa nhức đầu, đau dạ dày do co thắt

• Chữa đau các khớp xương, thủy thũng, kinh nguyệt không đều, tổn thương, mụn nhọt